مىناميده . . . » « 7 » اين گونه كتابها منحصر به مباحث مذهبى و يا اخلاقى نبوده بلكه در زمينه‌هاى مختلفى از قبيل علوم تجربى ، علوم اجتماعى ، رياضيات ، ادبيات ، فلسفه و مطالب ديگر نيز مجموعه‌هايى فراهم مىآمده ، امّا گاهى مجموعه‌اى منحصرا شامل احاديث ، با عنوان امالى يا اربعينيات تأليف مىشده است . صاحب « الذّريعه » مىگويد : « استقصاء اين نوع از تصانيف براى من مقدور نيست و تنها به آن مقدار كه اطلاع دارم ، از آثار علما و فضلا كه در موضوع خاصى نوشته‌اند ، بسنده مىكنم . » با اين حال نام 313 اثر را كه عنوان « مجموعه » دارند همراه نام مؤلفين آنها ، ذكر مىكند كه برخى از آنها بسيار مفصّل و شامل چندين مجلّد مىباشند كه از آن ميان مجموعات كثيره تأليف تسترى نجفى كه در ده مجلّد بزرگ فراهم آمده ، قابل ذكر است . از جمله مجموعه‌هاى ياد شده در كتاب « الذّريعه » همين كتاب حاضر يعنى « مجموعهء ورام » است كه در بارهء آن چنين آمده : « مجموعهء ورام ، موسوم به « نزهة الناظر » كه به همان نام « مجموعهء ورام » مشهور است . نويسندهء آن شيخ سعيد أبو الحسين ورّام بن ابى فراس بن ورّام بن حمدان از نواده‌گان مالك اشتر نخعى ، درگذشته به سال 605 ه . ق است كه با عبارت ( الحمد لله الاوّل بلا ابتداء ) آغاز مىگردد و اين كتاب در سال 1300 ه . ق در تهران ، اولين بار به چاپ رسيد و پس از آن نيز سه بار چاپ و منتشر شده است . » « 8 » مرحوم مجلسى در بارهء اين كتاب نوشته است : « كتاب « تنبيه الخاطر و نزهة الناظر » از شيخ زاهد ورّام . . . است . سند اين كتاب در اجازات آمده است . » « 9 » به طورى كه از بخش اوّل نام اين كتاب - تنبيه الخاطر - آشكار است ، محتواى آن بيشتر در باب موعظه و نصيحت است و في الواقع مجموعه‌اى

--> ( 7 ) الذّريعه : ج 20 / 57 . ( 8 ) الذريعه : 20 / 57 . ( 9 ) بحار : 10 / 10 .